เขื่อนปราณบุรี
 
1. ลักษณะทั่วไป
- สถานที่ตั้ง
หมู่ที่ 8 บ้านวังวนชลประทาน ตำบลหนองตาแต้ม อำเภอปราณบุรี จังหวัดประจวบคีรีขันธ์ พิกัด 47 PNP 865 - 780 ระวาง 4933 IV ลำดับชุด L 7017 แผนที่มาตราส่วน 1 : 50,000
- การคมนาคม
การเดินทางเข้าสู่เขื่อนปราณบุรี ใช้เส้นทางถนนเพชรเกษม ( จ.ประจวบ - จ.เพชรบุรี ) ( ถึงหลักกิโลเมตร ที่ 258 บริเวณหน้าโครงการส่งน้ำและบำรุงรักษาปราณบุรี ) แล้วเลี้ยวซ้ายไปตามถนนราดยาง เข้าไป ระยะทางประมาณ 19.00 กิโลเมตร ถึงบริเวณเขื่อนปราณบุรี
2. ลักษณะทางอุทกวิทยา
- พื้นที่รับน้ำฝนเหนือที่ตั้งเขื่อน 2,029 ตารางกิโลเมตร
- ปริมาณน้ำฝนเฉลี่ยต่อปี 932.0 มิลลิเมตร
3. ลักษณะโครงการ
เป็นโครงการชลประทานขนาดใหญ่ อยู่ในความดูแลรับผิดชอบของโครงการส่งน้ำและบำรุงรักษาปราณบุรี สำนักชลประทานที่ 14 กรมชลประทาน ลักษณะโครงการประกอบด้วย
3.1 ตัวเขื่อน
- เป็นเขื่อนดินชนิด ( ZONE TYPE ) สันเขื่อนกว้าง 8.00 เมตร สูง 42.00 เมตร ยาว 1,500 เมตร
- ระดับสันเขื่อน + 62.000 เมตร ( รทก. )
- ระดับน้ำสูงสุด + 60.000 เมตร ( รทก. )
- ระดับน้ำเก็บกัก + 56.108 เมตร ( รทก. )
- ระดับน้ำต่ำสุด + 37.000 เมตร ( รทก. )
- ปริมาณน้ำที่ระดับน้ำสูงสุด 490.00 ล้านลูกบาศก์เมตร
- ปริมาณน้ำที่ระดับน้ำเก็บกัก 347.00 ล้านลูกบาศก์เมตร
- ปริมาณน้ำที่ระดับน้ำต่ำสุด 17.59 ล้านลูกบาศก์เมตร
3.2 อาคารประกอบ
- ท่อส่งน้ำเป็นท่อคอนกรีตเสริมเหล็ก ขนาด ? 3.00 เมตร ยาว 161 เมตร
- อาคารระบายน้ำล้น ( SERVICE SPILLWAY ) มีช่องระบายน้ำ 2 ช่อง กว้างช่องละ 10.00 เมตร สูง 4.108 เมตร สามารถระบายน้ำได้สูงสุด 945.00 ลูกบาศก์เมตรต่อวินาที
- อาคารระบายน้ำล้นฉุกเฉิน ( EMERGENCY SPILLWAY ) ยาว 135 เมตร สามารถระบายน้ำได้สูงสุด 680.00 ลูกบาศก์เมตรต่อวินาที
- อาคารผันน้ำลงลำน้ำเดิม ทิ้งน้ำลงแม่น้ำปราณบุรี เพื่อรักษาระบบนิเวศน์ท้ายน้ำและประปาปราณบุรี สามารถระบายน้ำได้สูงสุด 3.00 ลูกบาศก์เมตรต่อวินาที
- ประตูปากคลองส่งน้ำสายใหญ่ ขนาด 1.00 x 2.00 เมตร 2 ช่อง สามารถระบายน้ำได้สูงสุด 31.50 ลูกบาศก์เมตรต่อวินาที
3.3 ระบบส่งน้ำ
- คลองส่งน้ำ ประกอบด้วย
- คลองส่งน้ำสายใหญ่ฝั่งซ้าย 1 สาย มีความยาวประมาณ 65.17 กิโลเมตร
- คลองส่งน้ำสายซอยและแยกซอยรวมจำนวนทั้งหมด 49 สาย มีความยาวรวมประมาณ 239.911 กิโลเมตร
- ท่อส่งน้ำ ประกอบด้วย -
ท่อส่งน้ำหัวหิน สายที่ 1 ขนาด ? 0.60 เมตร ยาว 30.60 กิโลเมตร ส่งน้ำได้วันละ 13,900 ลูกบาศก์เมตร
- ท่อส่งน้ำค่ายธนะรัชต์ ขนาด ? 0.50 เมตร ยาว 11.80 กิโลเมตร ส่งน้ำได้วันละ 13,700 ลูกบาศก์เมตร
- ท่อส่งน้ำหัวหิน สายที่ 2 ขนาด ? 0.80 เมตร ยาว 27.116 กิโลเมตร ส่งน้ำได้วันละ 24,000 ลูกบาศก์เมตร
- ท่อส่งน้ำหัวหิน สายที่ 3 ขนาด ? 1.00 เมตร ยาว 33.30 กิโลเมตร ส่งน้ำได้วันละ 24,000 ลูกบาศก์เมตร 3.3 ระบบระบายน้ำ
- ประกอบด้วยคลองระบายน้ำรวมทั้งหมดจำนวน 10 สาย มีความยาวรวมประมาณ 90 กิโลเมตร
4. ผลประโยชน์ที่ได้รับ
- เป็นแหล่งน้ำต้นทุน เพื่อช่วยเหลือพื้นที่ชลประทานในเขตโครงการฯประมาณ 235,750 ไร่ ฤดูแล้ง 144,000 ไร่ และสามารถผันน้ำลงแม่น้ำปราณบุรี เพื่อการอุปโภค - บริโภค ของราษฎรทั้งสองฝั่งแม่น้ำปราณบุรี - ช่วยบรรเทาอุทกภัยในบริเวณพื้นที่ท้ายเขื่อนปราณบุรี
- ปรับปรุงและเพิ่มพื้นที่เพาะปลูกบริเวณทุ่งสามร้อยยอด ซึ่งเป็นดินเค็มให้ทำการเพาะปลูกได้
- ส่งเสริมการคมนาคมทางบกในเขตโครงการฯ สะดวกและรวดเร็วโดยก่อสร้างถนนบนคันคลอง
- เป็นแหล่งน้ำดิบเพื่อสนับสนุนการประปาในเขตเทศบาลเมืองหัวหิน
- เป็นแหล่งเพาะพันธุ์ปลาน้ำจืดและเป็นสถานที่ท่องเที่ยว
5. ระยะเวลาดำเนินงาน
- ใช้ระยะเวลาก่อสร้างตั้งแต่ปี พ.ศ.2510 แล้วเสร็จในปี พ.ศ.2525 รวมระยะเวลา 16 ปี