ฝ่ายส่งน้ำและบำรุงรักษาที่ 3

โครงการอ่างเก็บน้ำห้วยยาง

ความเป็นมา
        เมื่อวันที่ 8 เมษายน 2507 กระทรวงมหาดไทย ได้ตั้งคณะกรรมการประสานนโยบาย และปฏิบัติการเคลื่อนที่ เพื่อปฏิบัติในท้องถิ่นห่างไกลและกันดาร ซึ่งได้พิจารณาวางแผนปรับปรุงอำเภอตาพระยา จังหวัดปราจีนบุรี โดยทำเหมืองฝายเก็บกักน้ำ และกรมชลประทาน ได้รับงบประมาณการก่อสร้างฝาย โดยคณะกรรมการพัฒนาภาคตะวันออก เป็นผู้จัดหาให้กรมชลประทาน ดำเนินการก่อสร้างฝายในปี พ.ศ.2508 และได้ส่งมอบให้กับจังหวัดปราจีนบุรี ในปี พ.ศ.2511 ในปีงบประมาณ 2513 กรมชลประทาน ได้รับงบประมาณ เพื่อการก่อสร้างโครงการห้วยยาง แต่ดำเนินการไม่ได้ เนื่องจากรายละเอียดยังไม่พร้อม ต่อมาในปีงบประมาณ 2514 – 2516 ได้รับงบประมาณ เพื่อดำเนินการก่อสร้าง ดังนี้ คือ ตัดถนนเข้าหัวงาน สร้างที่ทำการบ้านพักโรงเรือนชั่วคราว สำรวจทางธรณีวิทยา สำรวจแนวคลองส่งน้ำ และดำเนินการขออนุมัติใช้ที่ดินในเขตป่าสงวน ซึ่ง กรมป่าไม้ได้ตรวจสอบเสนอคณะรัฐมนตรี และคณะรัฐมนจรี ได้ลงมติอนุมัติให้กรมชลประทานเข้าดำเนินการได้ เมื่อวันที่ 13 มีนาคม 2516 ในปีงบประมาณ 2517 กรมชลประทาน ได้ระงับการก่อสร้างไว้ก่อน เพื่อศึกษารายละเอียดข้อมูล และเร่งรัดให้กองวางโครงการดำเนินจัดทำรายงานความเหมาะสม เพื่อเสนอบรรจุเข้าแผนพัฒนาเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ ฉบับที่ 4 (พ.ศ.2520-2524) ซึ่งกองวางโครงการ ได้จัดทำรายงานดังกล่าวเสร็จเรียบร้อย เมื่อเดือนธันวาคม 2519 แต่เนื่องจากในช่วงเวลานั้น มีปัญหาด้านงบประมาณและอื่น ๆ จึงจำเป็นต้องระงับการก่อสร้างโครงการห้วยยางไว้อีกครั้งหนึ่ง ต่อมาเมื่อวันที่ 18 สิงหาคม 2525 ประชาชนอำเภอตาพระยา ได้มีหนังสือร้องเรียนขอให้สร้างโครงการชลประทานในเขตอำเภอตาพระยา ซึ่งกระทรวงเกษตรและสหกรณ์ ได้เสนอให้ กรมชลประทาน พิจารณา กรมชลประทาน จึงพิจารณาทบทวนโครงการห้วยยาง เพราะโครงการนี้ สามารถอำนวยประโยชน์ให้แก่พื้นที่อำเภอตาพระยา หมู่บ้านป้องกันตนเองชายแดนไทย-กัมพูชา และเป็นประโยชน์แก่ทางการทหารอีกด้วย คณะรัฐมนตรี จึงมีมติให้กรมชลประทานเปิดการก่อสร้างโครงการห้วยยางได้ เมื่อวันที่ 13 พฤษภาคม 2529 อำเภอ ตาพระยา จังหวัด สระแก้ว ก่อสร้างปี 2529 รับมอบปี 2537

ที่ตั้งและลักษณะภูมิประเทศ
        อ่างเก็บน้ำห้วยยาง ตั้งอยู่หมู่ที่ 8 บ้านโคกกราด ตำบลทัพราช อำเภอตาพระยา จังหวัดสระแก้ว ตามแผนที่ 1 : 50,000 ของกรมแผนที่ทหาร ระวาง 5537 III พิกัด 48 PTA 463513 ละติจูด 14° - 00'-40" ลองติจูด 102° - 38'- 50" เป็นพื้นที่อยู่ในเขตป่าสงวนแห่งชาติป่าตาพระยา และป่าสงวนแห่งชาติป่าโคกสูง มีพื้นที่รับน้ำฝนประมาณ 194.5 ตารางกิโลเมตร พื้นที่อ่างเก็บน้ำประมาณ 9,600 ไร่ ลักษณะภูมิประเทศของพื้นที่รับน้ำเป็นทุ่งนาประมาณ 2% ป่าโปร่ง 8% และป่าทึบ 80% ภูเขาสำคัญต่าง ๆ ที่อยู่บนขอบของพื้นที่รับน้ำฝน มีดังนี้ ด้านทิศเหนือติดเขาพรานนุช เขาสะแกกรอง และเขาวง ด้านใต้ ติดเขาคันนา ด้านตะวันตกติดเขาทลาย และเขาห้วยชัน
        ลำน้ำห้วยยาง มีต้นกำเนิดจากภูเขาสูง คือเขาห้วยชันและเขาวง ไหลจากทิศตะวันตกไปตะวันออก ไปบรรจบกับลำน้ำสะโตน ที่สระแง กลายเป็นแม่น้ำ SWAY JIG ในเขตประเทศกัมพูชา ความยาวของลำน้ำห้วยยางประมาณ 75 กิโลเมตร ส่วนความยาวจนถึงจุดที่ตั้งเขื่อน ประมาณ 37 กิโลเมตร ลักษณะความลาดเอียงของลำน้ำตอนต้นเฉลี่ย 0.002 ตอนกลางเฉลี่ย 0.0025 ลำน้ำห้วยยางนี้ มีลำน้ำสาขา คือ ห้วยอีลาย และห้วยอีลายน้อย
        เส้นทางคมนาคม ที่ใช้ติดต่อกับโครงการฯ ใช้ถนนเข้าหัวงานโครงการฯ ซึ่งแยกจากทางหลวงหมายเลข 3068 สายอำเภออรัญประเทศ – อำเภอตาพระยา ตรงกิโลเมตรที่ 35+640 สภาพถนนเข้าหัวงานฯ เป็นถนนลูกรังโดยตลอด ระยะทางจากทางแยกถงหัวงานโครงการฯ ประมาณ 14 กิโลเมตร ที่ตั้งหัวงานโครงการฯ ห่างจากจังหวัดสระแก้ว ประมาณ 100 กิโลเมตร อำเภออรัญประเทศ ประมาณ 50 กิโลเมตร และอำเภอตาพระยา ประมาณ 20 กิโลเมตร

ลักษณะโครงการ
ทำนบดิน
        - ทำเลที่สร้างทำนบดิน แผนที่ระวาง 5537 III พิกัด 48 PTV 463513
        - พื้นที่รับน้ำฝน 194.50 ตร.กม.
        - ปริมาณฝนตกเฉลี่ยทั้งปี 1,193.00 มม.
        - ปริมาณน้ำทั้งปีที่ไหลลงอ่างเก็บน้ำ 70.00 ล้าน ลบ.ม.
        - ทำนบดิน สูง 17.00 ม.
        - ทำนบดิน กว้าง 8.00 ม.
        - ทำนบดิน ยาว 3,200.00 ม.
        - ระดับสันทำนบ +108.000 ม. ( รสม. )
        - ระดับน้ำสูงสุด +106.700 ม. ( รสม. )
        - ระดับน้ำเก็บกัก +105.000 ม. ( รสม. )
        - ความจุอ่างเก็บน้ำ 60.000 ล้าน ลบ.ม.
        - ความจุอ่างเก็บน้ำที่ระดับต่ำสุด(+97.000 ม. (รทก.)) 4.000 ล้าน
ลบ.ม.
        - ความจุอ่างเก็บน้ำสำรองใช้งาน 56.000 ล้าน ลบ.ม.
        - พื้นที่ผิวน้ำที่ระดับน้ำสูงสุด ( ประมาณ 11,375 ไร่ ) 18.200 ตร.กม.

อาคารประกอบตัวเขื่อน
        - ทางระบายน้ำล้น Morning Glory Spillway O 14.00 ม. ยาว 164.80 ม. Qmax 175.00 ลบ.ม./วินาที
        - อาคารระบายน้ำลงลำน้ำเดิม 1-0 0.50 ม. ยาว 125.20 ม. Qmax 1.10 ลบ.ม./วินาที
อาคารส่งน้ำเข้าคลองส่งน้ำสายใหญ่ฝั่งซ้าย ยาว 3.67 ม. 1-0 1.00 ส่งน้ำได้ 1.709
ลบ.ม./วินาที
        - อาคารส่งน้ำเข้าคลองส่งน้ำสายใหญ่ฝั่งขวา ยาว 68.87 ม. 1-0 1.50 ส่งน้ำได้ 6.221
ลบ.ม./วินาที
        - ระบบส่งน้ำฝั่งขวา คลองส่งน้ำ 3 สาย ยาว 47.637.189 กม. มีอาคารในคลอง 239 แห่ง
        - ระบบส่งน้ำฝั่งซ้าย คลองส่งน้ำ 1 สาย ยาว 5.078.463 กม. มีอาคารในคลอง 27 แห่ง
        - คลองระบายน้ำคลองขุด 3 สาย ยาว 17.256 กม. มีอาคารในคลอง 57 แห่ง
        - ขุดลอกคลองห้วยยาง ยาว 1.80 กม. อาคารในคลอง 19 แห่ง
        - พื้นที่ชลประทาน 40,000 ไร่ ฝั่งขวา 37,480 ไร่ ฝั่งซ้าย 2,520 ไร่

ค่าลงทุน
        - ทำนบดินพร้อมอาคารประกอบ 169.269 ล้านบาท
        - งานระบบส่งน้ำและระบบระบายน้ำพร้อมอาคารประกอบ 301.267 ล้านบาท
        - งานเบื้องต้น 5.263 ล้านบาท
        - รวม 475.799 ล้านบาท

ผลประโยชน์ที่ได้รับ
        - สามารถส่งน้ำช่วยเหลือพื้นที่เพาะปลูกในเขตอำเภอตาพระยา จำนวน
40,000 ไร่
        - ช่วยให้มีน้ำสำหรับอุปโภค และบริโภคแก่ราษฎร ประมาณ 100,000 คน
        - บรรเทาและลดอันตรายจากอุทกภัยในพื้นที่โครงการ
        - อ่างเก็บน้ำ จะเป็นแหล่งเพาะพันธุ์ปลาน้ำจืดขนาดใหญ่
        - เป็นสถานที่พักผ่อนหย่อนใจ

 
 

นายบัญชา   บรรดาพิมพ์
นายช่างชลประทานชำนาญงาน
หัวหน้าฝ่ายส่งน้ำและบำรุงรักษาที่ 3
 

นายอาดุลย์ มาศิริ
พนักงานพิมพ์ ส 2

ลูกจ้างประจำ

นายมาโนช แก้วอ่วม
ช่างฝีมือสนาม ช 2

ลูกจ้างประจำ

นายบรรจงยศ ศรีชาญ
ช่างฝีมือสนาม ช 2

ลูกจ้างประจำ
 

นายชุมพล อ้นอยู่
พนักงานชลประทาน บ 2
ลูกจ้างประจำ

นายเสน่ห์ ล้ำเลิศ
พนักงานชลประทาน บ 2

ลูกจ้างประจำ

นายสิงหาญ เงินเกลี้ยง
ช่างฝีมือสนาม ช 3

ลูกจ้างประจำ
 

นายบุญลม เย็นแม้น
พนักงานทั่วไป บ 2

ลูกจ้างประจำ