 |
โครงการชลประทานสกลนคร
[+] ชื่อหน่วยงาน
[+] สถานที่ตั้ง
[+] หน้าที่และความรับผิดชอบ
[+] ศักยภาพและความรับผิดชอบ
[+] ประโยชน์ที่ได้รับ
[+] ประสิทธิภาพของการส่งน้ำและบำรุงรักษา
[+] ปัญหาของโครงการ
|
|
|
|
ชื่อหน่วยงาน
ชื่อ " โครงการชลประทานสกลนคร " เป็นโครงการชลประทานประจำจังหวัดสกลนคร ซึ่งขึ้นในสังกัดของสำนักชลประทานที่ 5 กรมชลประทาน กระทรวงเกษตรและสหกรณ์
|
|
|
|
สถานที่ตั้ง
ตั้งอยู่ที่ บ้านนาคำ ต.ห้วยยาง อ.เมือง จ.สกลนคร ห่างจากตัวเมืองสกลนครประมาณ 11.75 กม. ถนนสายสกลนคร - กาฬสินธุ์ ที่ตั้งโครงการอยู่ในเนื้อที่ 300 ไร่
|
|
|
|
หน้าที่และความรับผิดชอบ
มีหน้าที่และความรับผิดชอบวางแผน ควบคุม ตรวจสอบ การดำเนินการส่งน้ำและบำรุงรักษาของโครงการพิเศษที่ได้รับมอบหมาย
รวมทั้งควบคุมและบริหารงานทั่วไป ด้านพัสดุครุภัณฑ์ งานธุรการและบัญชีการเงิน
ควบคุมดำเนินงานของกรมชลประทานภายในเขตจังหวัดที่รับผิดชอบ ติดต่อประสานงานกับส่วนราชการอื่นๆ
เพื่อเร่งรัดพัฒนาแหล่งน้ำขนาดเล็ก ส่งเสริมกิจกรรมในการแก้ไขปัญหาการขาดแคลนน้ำ
การเกิดอุทกภัย รวมทั้งวางแผนงานส่งน้ำและบำรุงรักษาและระบายน้ำ
จัดทำสถิติข้อมูลเกี่ยวกับปริมาณน้ำท่า น้ำฝน และปริมาณน้ำที่ส่งเข้าสู่พื้นที่โครงการชลประทานขนาดเล็ก
โครงการศูนย์บริการเกษตรกรเคลื่อนที่ โครงการขุดลอกหนองน้ำและคลองธรรมชาติ
โครงการพิเศษอื่น ๆ เช่น โครงการตามพระราชดำริ โครงการขนาดกลางเร่งด่วน
โครงการพัฒนาเพื่อความมั่นคงและงานก่อสร้างอื่น ๆ ที่ผู้บังคับบัญชามอบหมาย
โดยแบ่งการบริหารภายในออกเป็น 1 งาน 7 ฝ่าย คือ
- งานบริหารทั่วไป มีหน้าที่รับผิดชอบในการควบคุมงานด้านธุรการ ด้านบัญชีและการเงิน ด้านการเจ้าหน้าที่ ด้านพัสดุครุภัณฑ์ ด้านการรักษาความปลอดภัยอาคารและรักษาบริเวณโครงการฯ ด้านการติดต่อประสานงานกับหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง ตลอดจนงานบริการด้านอื่น ๆ รวมทั้งงานด้านประชาสัมพันธ์ เพื่อดำเนินการเผยแพร่ผลงานและกิจการของโครงการและหน่วยงานของกรมชลประทาน เผยแพร่ผลการปฏิบัติงานชลประทานให้เกษตรกรได้เข้าใจอย่างถูกต้อง
- ฝ่ายวิศวกรรม มีหน้าที่รับผิดชอบในการวางแผนงานวิศวกรรม
ควบคุมงบประมาณของโครงการพิจารณาความเหมาะสมของโครงการ ได้แก่
งานปรับปรุงระบบชลประทาน งานซ่อมแซมระบบชลประทาน งานขุดลอกส่งน้ำและคลองระบายน้ำที่อยู่ในเขตพื้นที่ของโครงการ
พิจารณาสำรวจแบบ ออกแบบงานปรับปรุงโครงการเบื้องต้น เก็บรวบรวมข้อมูลรายละเอียดเพื่อจัดทำรายงานสภาพงานวิศวกรรมของเขื่อน
รวมทั้งตรวจสอบติดตามประเมินงานเพื่อนำมาวิเคราะห์และจัดทำรายงานผลการปฏิบัติงานที่อยู่ในความรับผิดชอบเสนอสำนักชลประทาน
ตลอดจนปฏิบัติหน้าที่อื่น ๆ ตามที่ผู้บังคับบัญชามอบหมาย
- ฝ่ายจัดสรรน้ำและปรับปรุงระบบชลประทาน มีหน้าที่และความรับผิดชอบในการวางแผนจัดสรรน้ำ
การส่งน้ำ การระบายน้ำและการใช้น้ำเพื่อให้ไดประโยชน์สูงสุด
ดำเนินการเรื่องการใช้ที่ราชพัสดุในเขตโครงการต่างๆ รวมทั้งด้านเกษตรชลประทาน
ติดต่อประสานงานกับหน่วยราชการที่เกี่ยวข้องในการวางแผนปลูกพืช
การสำรวจเก็บสถิติผลผลิตด้านการเกษตรภายในโครงการ ควบคุมงานปรับปรุงซ่อมแซมบำรุงรักษาโครงการและดำเนินการจัดตั้งกลุ่มเกษตรกรผู้ใช้น้ำ
งานพัฒนาแหล่งน้ำขนาดเล็กและดำเนินการจัดตั้งกลุ่มเกษตรกรผู้ใช้น้ำ
รวมทั้งการจัดฝึกอบรมและให้คำแนะนำแก่เกษตรกร ให้รู้จักการใช้น้ำชลประทานอย่างถูกวิธี
- ฝ่ายช่างกล มีหน้าที่และความรับผิดชอบในการควบคุมดูแลรักษายานพาหนะเครื่องจักรกลและเครื่องใช้เครื่องมือสื่อสารต่าง
ๆ รวมทั้งการซ่อมแซมบำรุงรักษาเครื่องกว้านบานระบาย อุปกรณ์ไฟฟ้า
ประปาและเครื่องมือกลอื่น ๆ ในเขตโครงการที่อยู่ในความรับผิดชอบ
ตลอดจนปฏิบัติหน้าที่อื่นๆ ตามที่ผู้บังคับบัญชามอบหมาย
- ฝ่ายส่งน้ำและบำรุงรักษาที่ 1
( ที่ตั้งบริเวณโครงการอ่างเก็บน้ำห้วยหวด อำเภอเต่างอย )
มีหน้าที่และความรับผิดชอบในการควบคุมดูแลการส่งน้ำและบำรุงรักษาโครงการชลประทานขนาดกลางและขนาดเล็กที่อยู่ในเขตอำเภอที่รับผิดชอบ 7 อำเภอคือ อำเภอเมือง อำเภอกุดบาก อำเภอกุสุมาลย์ อำเภอเต่างอย อำเภอโคกศรีสุพรรณ อำเภอโพนนาแก้วและอำเภอภูพาน พร้อมทั้งประสานงานกับอำเภอและเกษตรกร ในการพิจารณาแก้ปัญหาเบื้องต้นในส่วนที่เกี่ยวกับงานด้านส่งน้ำให้แก่พื้นที่เพาะปลูก รวมทั้งดำเนินการจัดตั้งกลุ่มผู้ใช้น้ำ ฝึกอบรมเกษตรกรให้มีความรู้เรื่องการใช้น้ำชลประทานอย่างถูกวิธี และให้คำแนะนำในการก่อสร้างและบำรุงรักษาระบบการส่งน้ำ มีอ่างเก็บน้ำขนาดกลาง จำนวน 14 แห่ง อ่างเก็บน้ำขนาดเล็ก 19 แห่ง และอ่างเก็บน้ำอันเนื่องมาจากพระราชดำริ 42 แห่ง มีพื้นที่ชลประทานในเขตส่งน้ำและบำรุงรักษาที่ 1 ทั้งสิ้น 130,835 ไร่ รวมทั้งงานพัฒนาแหล่งน้ำต่างๆ ที่อยู่นอกเขตโครงการส่งน้ำและบำรุงรักษา
- ฝ่ายส่งน้ำและบำรุงรักษาที่ 2
( ที่ตั้งบริเวณโครงการฝายฯห้วยปลาหางตอนล่าง อำเภอพังโคน )
มีหน้าที่และความรับผิดชอบในการควบคุมดูแลการส่งน้ำและบำรุงรักษาโครงการชลประทานขนาดกลางและขนาดเล็กที่อยู่ในเขตอำเภอที่รับผิดชอบ 4 อำเภอ คือ อำเภอพังโคน อำเภอพรรณานิคม อำเภอวาริชภูมิและอำเภอนิคมน้ำอูน พร้อมทั้งประสานงานกับอำเภอและเกษตรกร ในการพิจารณาแก้ปัญหาเบื้องต้นในส่วนที่เกี่ยวกับงานด้านส่งน้ำให้แก่พื้นที่เพาะปลูก รวมทั้งดำเนินการจัดตั้งกลุ่มผู้ใช้น้ำ ฝึกอบรมเกษตรกรให้มีความรู้เรื่องการใช้น้ำชลประทานอย่างถูกวิธี และให้คำแนะนำในการก่อสร้างและบำรุงรักษาระบบการส่งน้ำ มีอ่างเก็บน้ำขนาดกลาง จำนวน 5 แห่ง อ่างเก็บน้ำขนาดเล็ก 19 แห่ง และอ่างเก็บน้ำอันเนื่องมาจากพระราชดำริ 13 แห่ง มีพื้นที่ชลประทานในเขตส่งน้ำและบำรุงรักษาที่ 2 ทั้งสิ้น 70,250 ไร่ รวมทั้งงานพัฒนาแหล่งน้ำต่างๆ ที่อยู่นอกเขตโครงการส่งน้ำและบำรุงรักษา
- ฝ่ายส่งน้ำและบำรุงรักษาที่ 3
( ที่ตั้งบริเวณโครงการอ่างเก็บน้ำห้วยโทง อำเภอวานรนิวาส )
มีหน้าที่และความรับผิดชอบในการควบคุมดูแลการส่งน้ำและบำรุงรักษาโครงการชลประทานขนาดกลางและขนาดเล็กที่อยู่ในเขตอำเภอที่รับผิดชอบ 4 อำเภอ คือ อำเภอวานรนิวาส อำเภออากาศอำนวย อำเภอบ้านม่วงและอำเภอคำตากล้า พร้อมทั้งประสานงานกับอำเภอและเกษตรกร ในการพิจารณาแก้ปัญหาเบื้องต้นในส่วนที่เกี่ยวกับงานด้านส่งน้ำให้แก่พื้นที่เพาะปลูก รวมทั้งดำเนินการจัดตั้งกลุ่มผู้ใช้น้ำ ฝึกอบรมเกษตรกรให้มีความรู้เรื่องการใช้น้ำชลประทานอย่างถูกวิธี และให้คำแนะนำในการก่อสร้างและบำรุงรักษาระบบการส่งน้ำ มีอ่างเก็บน้ำขนาดกลาง จำนวน 6 แห่ง อ่างเก็บน้ำขนาดเล็ก 40 แห่ง และอ่างเก็บน้ำอันเนื่องมาจากพระราชดำริ 17 แห่ง มีพื้นที่ชลประทานในเขตส่งน้ำและบำรุงรักษาที่ 3 ทั้งสิ้น 72,775 ไร่ รวมทั้งงานพัฒนาแหล่งน้ำต่างๆ ที่อยู่นอกเขตโครงการส่งน้ำและบำรุงรักษา
- ฝ่ายส่งน้ำและบำรุงรักษาที่ 4
( ที่ตั้งบริเวณโครงการอ่างเก็บน้ำห้วยทรายสว่าง อำเภอสว่างแดนดิน )
มีหน้าที่และความรับผิดชอบในการควบคุมดูแลการส่งน้ำและบำรุงรักษาโครงการชลประทานขนาดกลางและขนาดเล็กที่อยู่ในเขตอำเภอที่รับผิดชอบ 3 อำเภอ คือ อำเภอสว่างแดนดิน อำเภอส่องดาวและอำเภอเจริญศิลป์ พร้อมทั้งประสานงานกับอำเภอและเกษตรกร ในการพิจารณาแก้ปัญหาเบื้องต้นในส่วนที่เกี่ยวกับงานด้านส่งน้ำให้แก่พื้นที่เพาะปลูก รวมทั้งดำเนินการจัดตั้งกลุ่มผู้ใช้น้ำ ฝึกอบรมเกษตรกรให้มีความรู้เรื่องการใช้น้ำชลประทานอย่างถูกวิธี และให้คำแนะนำในการก่อสร้างและบำรุงรักษาระบบการส่งน้ำ มีอ่างเก็บน้ำขนาดกลาง จำนวน 3 แห่ง อ่างเก็บน้ำขนาดเล็ก 25 แห่ง และอ่างเก็บน้ำอันเนื่องมาจากพระราชดำริ 17 แห่ง มีพื้นที่ชลประทานในเขตส่งน้ำและบำรุงรักษาที่ 4 ทั้งสิ้น 37,678 ไร่ รวมทั้งงานพัฒนาแหล่งน้ำต่างๆ ที่อยู่นอกเขตโครงการส่งน้ำและบำรุงรักษา
|
|
|
|
ศักยภาพและความรับผิดชอบ
โครงการชลประทานสกลนครมีหน้าที่รับผิดชอบงานในด้านส่งน้ำและบำรุงรักษาโครงการอ่างเก็บน้ำขนาดกลาง โครงการชลประทานขนาดเล็ก และโครงการชลประทานอันเนื่องมาจากพระราชดำริ ที่ดำเนินการก่อสร้างเสร็จ กระจายอยู่ในอำเภอต่าง ๆ ในเขตจังหวัดสกลนคร รวม 18 อำเภอ รวมพื้นที่ชลประทานทั้งสิ้น 319,663 ไร่ ดังนี้.-
| โครงการชลประทานขนาดกลาง จำนวน |
28 |
โครงการ |
| ช่วยเหลือพื้นที่เพาะปลูก |
142,200 |
ไร่ |
| โครงการชลประทานอันเนื่องมาจากพระราชดำริ จำนวน |
89 |
โครงการ |
| ช่วยเหลือพื้นที่เพาะปลูก |
87,880 |
ไร่ |
| โครงการชลประทานขนาดเล็กปกติมี จำนวน |
103 |
โครงการ |
| ช่วยเหลือพื้นที่เพาะปลูก |
89,583 |
ไร่ |
| และยังมีงานศูนย์บริการเกาตรกรเคลื่อนที่อีก จำนวน |
680 |
งาน |
|
|
|
|
ประโยชน์ที่ได้รับ
โครงการชลประทานสกลนคร ได้ดำเนินการจัดตั้งกลุ่มผู้ใช้น้ำชลประทาน
เพื่อให้การใช้น้ำชลประทานเกิดประโยชน์สูงสุด และการบริหารจัดการน้ำอย่างมีประสิทธิภาพ
โดยแบ่งกลุ่มจำนวนองค์กรเกษตรกรผู้ใช้น้ำตามประเภทได้ดังนี้.
- สมาคมผู้ใช้น้ำชลประทาน จำนวน 5 สมาคม มีสมาชิก 545 ราย พื้นที่ 20,350 ไร่
- กลุ่มบริหารการใช้น้ำชลประทาน จำนวน 3 กลุ่ม มีสมาชิก 292 ราย พื้นที่ 3,720 ไร่
- กลุ่มผู้ใช้น้ำชลประทาน จำนวน 405 กลุ่ม มีสมาชิก 1,238 ราย พื้นที่ 14,632 ไร่
|
|
|
|
ประสิทธิภาพของการส่งน้ำและบำรุงรักษา
โครงสร้างระบบส่งน้ำและระบายน้ำ ระบบส่งน้ำโดยทั่วไปของโครงการยังอยู่ในเกณฑ์ค่อนข้างต่ำ เนื่องจากระบบส่งน้ำส่วนใหญ่ ก่อสร้างมานานหลายปี ทำให้อัตราการรั่วซึมการสูญเสียน้ำค่อนข้างสูง ตลอดจนทั้งสภาพดินในแถบนี้เป็นดินร่วนปนทรายทำให้การสูญเสียน้ำมีมากยิ่งขึ้น สภาพและการใช้น้ำโดยทั่วไป ปริมาณน้ำที่เก็บกักไว้จากอ่างเก็บน้ำของโครงการฯ จะใช้เพื่อสนองความต้องการขั้นพื้นฐาน 4 ประการ คือ
- เป็นน้ำชลประทานเพื่อช่วยการเพาะปลูกในฤดูฝนสำหรับนาข้าว และการเพาะปลูกในฤดูแล้ง
- ใช้สำหรับการอุปโภค - บริโภค
- ใช้สำหรับเลี้ยงสัตว์
- ใช้สำหรับการประมง
|
|
|
|
ปัญหาของโครงการ
- ปัญหาด้านวิศวกรรม
ในสภาพปัจจุบันหัวงานบางแห่งได้ก่อสร้างมานาน ทำให้สภาพบริเวณที่ทำการ และสิ่งปลูกสร้างในเขตหัวงานโครงการต่าง ๆ มีสภาพชำรุดทรุดโทรม ซึ่งขาดงบประมาณในด้านปรับปรุงซ่อมแซม โดยเฉพาะอย่างยิ่งถนนเข้าหัวงาน สะพานไม้ข้ามคลอง บ้านพักและรั้วรอบบริเวณโครงการฯ
- ปัญหาด้านยานพาหนะและการสื่อสาร
ฝ่ายส่งน้ำและบำรุงรักษาแต่ละแห่งมีพื้นที่และขอบเขตรับผิดชอบมาก ยังขาดเครื่องมือสื่อสารในการติดต่อส่งข่าวสารและยานพาหนะในการเดินทางปฏิบัติภารกิจต่างๆ ซึ่งแต่ละที่อยู่ห่างกันมาก ทำให้การปฏิบัติงาน และการประสานงานต่าง ๆ ไม่สะดวกรวดเร็วและทั่วถึงเท่าที่ควร
- ปัญหาด้านการเกษตร
- เกษตรกรยังขาดความรู้และความเข้าใจในการทำงานแบบเป็นระบบหมู่คณะ
- เกษตรกรยังขาดความมั่นใจในการที่จะเลือกเพาะปลูกพืชให้เหมาะสมในแต่ละฤดูกาล
- เกษตรกรยังขาดความเข้าใจเกี่ยวกับการตลาด และปัญหาที่ไม่สามารถขายผลผลิตได้ในราคาดีและไม่มีตลาดรองรับ
- ระบบส่งน้ำยังไม่สมบรูณ์ ซึ่งอาจเกิดจากเกษตรกรยังไม่เข้าใจระบบส่งน้ำในด้านการใช้งาน หรือมีการทำลายอาคารชลประทานต่าง ๆ ทำให้เกิดความเสียหาย และเป็นอุปสรรคแก่การกระจายน้ำเข้าสู่แปลงเพาะปลูก ประกอบกับระบบส่งน้ำที่มีอยู่ในปัจจุบันตามอ่างเก็บน้ำต่าง ๆ ได้ก่อสร้างมาเป็นเวลานานสภาพเสื่อมโทรมถึงแม้จะทำการซ่อมแซมอยู่เป็นประจำปี แต่ก็เป็นเพียงให้สามารถใช้งานได้เท่านั้น ไม่ถึงเกณฑ์ที่จะยกประสิทธิภาพสูงขึ้นได้อีก ทั้งขาดระบบคูส่งน้ำที่จะกระจายน้ำให้เข้าสู่แปลงนาได้อย่างทั่วถึงโดยสม่ำเสมอ
|