Home
โครงการชลประทานสกลนคร
ภูมิทัศน์ของจังหวัดสกลนคร
รายงานน้ำท่า-น้ำฝน
รายงานสถิติน้ำฝน
บริเวณพื้นที่น้ำท่วม
บัญชีรายชื่ออ่างเก็บน้ำ
ข่าวประกวดราคา
กิจกรรมภายในโครงการฯ
เอกสารเผยแพร่
Links
Contactus


โครงการชลประทานสกลนคร

[+] ชื่อหน่วยงาน
[+] สถานที่ตั้ง
[+] หน้าที่และความรับผิดชอบ
[+] ศักยภาพและความรับผิดชอบ
[+] ประโยชน์ที่ได้รับ
[+] ประสิทธิภาพของการส่งน้ำและบำรุงรักษา
[+] ปัญหาของโครงการ

ชื่อหน่วยงาน

ชื่อ " โครงการชลประทานสกลนคร " เป็นโครงการชลประทานประจำจังหวัดสกลนคร ซึ่งขึ้นในสังกัดของสำนักชลประทานที่ 5 กรมชลประทาน กระทรวงเกษตรและสหกรณ์

สถานที่ตั้ง

ตั้งอยู่ที่ บ้านนาคำ ต.ห้วยยาง อ.เมือง จ.สกลนคร ห่างจากตัวเมืองสกลนครประมาณ 11.75 กม. ถนนสายสกลนคร - กาฬสินธุ์ ที่ตั้งโครงการอยู่ในเนื้อที่ 300 ไร่

หน้าที่และความรับผิดชอบ

มีหน้าที่และความรับผิดชอบวางแผน ควบคุม ตรวจสอบ การดำเนินการส่งน้ำและบำรุงรักษาของโครงการพิเศษที่ได้รับมอบหมาย รวมทั้งควบคุมและบริหารงานทั่วไป ด้านพัสดุครุภัณฑ์ งานธุรการและบัญชีการเงิน ควบคุมดำเนินงานของกรมชลประทานภายในเขตจังหวัดที่รับผิดชอบ ติดต่อประสานงานกับส่วนราชการอื่นๆ เพื่อเร่งรัดพัฒนาแหล่งน้ำขนาดเล็ก ส่งเสริมกิจกรรมในการแก้ไขปัญหาการขาดแคลนน้ำ การเกิดอุทกภัย รวมทั้งวางแผนงานส่งน้ำและบำรุงรักษาและระบายน้ำ จัดทำสถิติข้อมูลเกี่ยวกับปริมาณน้ำท่า น้ำฝน และปริมาณน้ำที่ส่งเข้าสู่พื้นที่โครงการชลประทานขนาดเล็ก โครงการศูนย์บริการเกษตรกรเคลื่อนที่ โครงการขุดลอกหนองน้ำและคลองธรรมชาติ โครงการพิเศษอื่น ๆ เช่น โครงการตามพระราชดำริ โครงการขนาดกลางเร่งด่วน โครงการพัฒนาเพื่อความมั่นคงและงานก่อสร้างอื่น ๆ ที่ผู้บังคับบัญชามอบหมาย โดยแบ่งการบริหารภายในออกเป็น 1 งาน 7 ฝ่าย คือ
  1. งานบริหารทั่วไป มีหน้าที่รับผิดชอบในการควบคุมงานด้านธุรการ ด้านบัญชีและการเงิน ด้านการเจ้าหน้าที่ ด้านพัสดุครุภัณฑ์ ด้านการรักษาความปลอดภัยอาคารและรักษาบริเวณโครงการฯ ด้านการติดต่อประสานงานกับหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง ตลอดจนงานบริการด้านอื่น ๆ รวมทั้งงานด้านประชาสัมพันธ์ เพื่อดำเนินการเผยแพร่ผลงานและกิจการของโครงการและหน่วยงานของกรมชลประทาน เผยแพร่ผลการปฏิบัติงานชลประทานให้เกษตรกรได้เข้าใจอย่างถูกต้อง

  2. ฝ่ายวิศวกรรม มีหน้าที่รับผิดชอบในการวางแผนงานวิศวกรรม ควบคุมงบประมาณของโครงการพิจารณาความเหมาะสมของโครงการ ได้แก่ งานปรับปรุงระบบชลประทาน งานซ่อมแซมระบบชลประทาน งานขุดลอกส่งน้ำและคลองระบายน้ำที่อยู่ในเขตพื้นที่ของโครงการ พิจารณาสำรวจแบบ ออกแบบงานปรับปรุงโครงการเบื้องต้น เก็บรวบรวมข้อมูลรายละเอียดเพื่อจัดทำรายงานสภาพงานวิศวกรรมของเขื่อน รวมทั้งตรวจสอบติดตามประเมินงานเพื่อนำมาวิเคราะห์และจัดทำรายงานผลการปฏิบัติงานที่อยู่ในความรับผิดชอบเสนอสำนักชลประทาน ตลอดจนปฏิบัติหน้าที่อื่น ๆ ตามที่ผู้บังคับบัญชามอบหมาย

  3. ฝ่ายจัดสรรน้ำและปรับปรุงระบบชลประทาน มีหน้าที่และความรับผิดชอบในการวางแผนจัดสรรน้ำ การส่งน้ำ การระบายน้ำและการใช้น้ำเพื่อให้ไดประโยชน์สูงสุด ดำเนินการเรื่องการใช้ที่ราชพัสดุในเขตโครงการต่างๆ รวมทั้งด้านเกษตรชลประทาน ติดต่อประสานงานกับหน่วยราชการที่เกี่ยวข้องในการวางแผนปลูกพืช การสำรวจเก็บสถิติผลผลิตด้านการเกษตรภายในโครงการ ควบคุมงานปรับปรุงซ่อมแซมบำรุงรักษาโครงการและดำเนินการจัดตั้งกลุ่มเกษตรกรผู้ใช้น้ำ งานพัฒนาแหล่งน้ำขนาดเล็กและดำเนินการจัดตั้งกลุ่มเกษตรกรผู้ใช้น้ำ รวมทั้งการจัดฝึกอบรมและให้คำแนะนำแก่เกษตรกร ให้รู้จักการใช้น้ำชลประทานอย่างถูกวิธี

  4. ฝ่ายช่างกล มีหน้าที่และความรับผิดชอบในการควบคุมดูแลรักษายานพาหนะเครื่องจักรกลและเครื่องใช้เครื่องมือสื่อสารต่าง ๆ รวมทั้งการซ่อมแซมบำรุงรักษาเครื่องกว้านบานระบาย อุปกรณ์ไฟฟ้า ประปาและเครื่องมือกลอื่น ๆ ในเขตโครงการที่อยู่ในความรับผิดชอบ ตลอดจนปฏิบัติหน้าที่อื่นๆ ตามที่ผู้บังคับบัญชามอบหมาย

  5. ฝ่ายส่งน้ำและบำรุงรักษาที่ 1
    ( ที่ตั้งบริเวณโครงการอ่างเก็บน้ำห้วยหวด อำเภอเต่างอย )

    มีหน้าที่และความรับผิดชอบในการควบคุมดูแลการส่งน้ำและบำรุงรักษาโครงการชลประทานขนาดกลางและขนาดเล็กที่อยู่ในเขตอำเภอที่รับผิดชอบ 7 อำเภอคือ อำเภอเมือง อำเภอกุดบาก อำเภอกุสุมาลย์ อำเภอเต่างอย อำเภอโคกศรีสุพรรณ อำเภอโพนนาแก้วและอำเภอภูพาน พร้อมทั้งประสานงานกับอำเภอและเกษตรกร ในการพิจารณาแก้ปัญหาเบื้องต้นในส่วนที่เกี่ยวกับงานด้านส่งน้ำให้แก่พื้นที่เพาะปลูก รวมทั้งดำเนินการจัดตั้งกลุ่มผู้ใช้น้ำ ฝึกอบรมเกษตรกรให้มีความรู้เรื่องการใช้น้ำชลประทานอย่างถูกวิธี และให้คำแนะนำในการก่อสร้างและบำรุงรักษาระบบการส่งน้ำ มีอ่างเก็บน้ำขนาดกลาง จำนวน 14 แห่ง อ่างเก็บน้ำขนาดเล็ก 19 แห่ง และอ่างเก็บน้ำอันเนื่องมาจากพระราชดำริ 42 แห่ง มีพื้นที่ชลประทานในเขตส่งน้ำและบำรุงรักษาที่ 1 ทั้งสิ้น 130,835 ไร่ รวมทั้งงานพัฒนาแหล่งน้ำต่างๆ ที่อยู่นอกเขตโครงการส่งน้ำและบำรุงรักษา

  6. ฝ่ายส่งน้ำและบำรุงรักษาที่ 2
    ( ที่ตั้งบริเวณโครงการฝายฯห้วยปลาหางตอนล่าง อำเภอพังโคน )

    มีหน้าที่และความรับผิดชอบในการควบคุมดูแลการส่งน้ำและบำรุงรักษาโครงการชลประทานขนาดกลางและขนาดเล็กที่อยู่ในเขตอำเภอที่รับผิดชอบ 4 อำเภอ คือ อำเภอพังโคน อำเภอพรรณานิคม อำเภอวาริชภูมิและอำเภอนิคมน้ำอูน พร้อมทั้งประสานงานกับอำเภอและเกษตรกร ในการพิจารณาแก้ปัญหาเบื้องต้นในส่วนที่เกี่ยวกับงานด้านส่งน้ำให้แก่พื้นที่เพาะปลูก รวมทั้งดำเนินการจัดตั้งกลุ่มผู้ใช้น้ำ ฝึกอบรมเกษตรกรให้มีความรู้เรื่องการใช้น้ำชลประทานอย่างถูกวิธี และให้คำแนะนำในการก่อสร้างและบำรุงรักษาระบบการส่งน้ำ มีอ่างเก็บน้ำขนาดกลาง จำนวน 5 แห่ง อ่างเก็บน้ำขนาดเล็ก 19 แห่ง และอ่างเก็บน้ำอันเนื่องมาจากพระราชดำริ 13 แห่ง มีพื้นที่ชลประทานในเขตส่งน้ำและบำรุงรักษาที่ 2 ทั้งสิ้น 70,250 ไร่ รวมทั้งงานพัฒนาแหล่งน้ำต่างๆ ที่อยู่นอกเขตโครงการส่งน้ำและบำรุงรักษา

  7. ฝ่ายส่งน้ำและบำรุงรักษาที่ 3
    ( ที่ตั้งบริเวณโครงการอ่างเก็บน้ำห้วยโทง อำเภอวานรนิวาส )

    มีหน้าที่และความรับผิดชอบในการควบคุมดูแลการส่งน้ำและบำรุงรักษาโครงการชลประทานขนาดกลางและขนาดเล็กที่อยู่ในเขตอำเภอที่รับผิดชอบ 4 อำเภอ คือ อำเภอวานรนิวาส อำเภออากาศอำนวย อำเภอบ้านม่วงและอำเภอคำตากล้า พร้อมทั้งประสานงานกับอำเภอและเกษตรกร ในการพิจารณาแก้ปัญหาเบื้องต้นในส่วนที่เกี่ยวกับงานด้านส่งน้ำให้แก่พื้นที่เพาะปลูก รวมทั้งดำเนินการจัดตั้งกลุ่มผู้ใช้น้ำ ฝึกอบรมเกษตรกรให้มีความรู้เรื่องการใช้น้ำชลประทานอย่างถูกวิธี และให้คำแนะนำในการก่อสร้างและบำรุงรักษาระบบการส่งน้ำ มีอ่างเก็บน้ำขนาดกลาง จำนวน 6 แห่ง อ่างเก็บน้ำขนาดเล็ก 40 แห่ง และอ่างเก็บน้ำอันเนื่องมาจากพระราชดำริ 17 แห่ง มีพื้นที่ชลประทานในเขตส่งน้ำและบำรุงรักษาที่ 3 ทั้งสิ้น 72,775 ไร่ รวมทั้งงานพัฒนาแหล่งน้ำต่างๆ ที่อยู่นอกเขตโครงการส่งน้ำและบำรุงรักษา

  8. ฝ่ายส่งน้ำและบำรุงรักษาที่ 4
    ( ที่ตั้งบริเวณโครงการอ่างเก็บน้ำห้วยทรายสว่าง อำเภอสว่างแดนดิน )

    มีหน้าที่และความรับผิดชอบในการควบคุมดูแลการส่งน้ำและบำรุงรักษาโครงการชลประทานขนาดกลางและขนาดเล็กที่อยู่ในเขตอำเภอที่รับผิดชอบ 3 อำเภอ คือ อำเภอสว่างแดนดิน อำเภอส่องดาวและอำเภอเจริญศิลป์ พร้อมทั้งประสานงานกับอำเภอและเกษตรกร ในการพิจารณาแก้ปัญหาเบื้องต้นในส่วนที่เกี่ยวกับงานด้านส่งน้ำให้แก่พื้นที่เพาะปลูก รวมทั้งดำเนินการจัดตั้งกลุ่มผู้ใช้น้ำ ฝึกอบรมเกษตรกรให้มีความรู้เรื่องการใช้น้ำชลประทานอย่างถูกวิธี และให้คำแนะนำในการก่อสร้างและบำรุงรักษาระบบการส่งน้ำ มีอ่างเก็บน้ำขนาดกลาง จำนวน 3 แห่ง อ่างเก็บน้ำขนาดเล็ก 25 แห่ง และอ่างเก็บน้ำอันเนื่องมาจากพระราชดำริ 17 แห่ง มีพื้นที่ชลประทานในเขตส่งน้ำและบำรุงรักษาที่ 4 ทั้งสิ้น 37,678 ไร่ รวมทั้งงานพัฒนาแหล่งน้ำต่างๆ ที่อยู่นอกเขตโครงการส่งน้ำและบำรุงรักษา

ศักยภาพและความรับผิดชอบ

โครงการชลประทานสกลนครมีหน้าที่รับผิดชอบงานในด้านส่งน้ำและบำรุงรักษาโครงการอ่างเก็บน้ำขนาดกลาง โครงการชลประทานขนาดเล็ก และโครงการชลประทานอันเนื่องมาจากพระราชดำริ ที่ดำเนินการก่อสร้างเสร็จ กระจายอยู่ในอำเภอต่าง ๆ ในเขตจังหวัดสกลนคร รวม 18 อำเภอ รวมพื้นที่ชลประทานทั้งสิ้น 319,663 ไร่ ดังนี้.-

โครงการชลประทานขนาดกลาง จำนวน 28 โครงการ
ช่วยเหลือพื้นที่เพาะปลูก 142,200 ไร่
โครงการชลประทานอันเนื่องมาจากพระราชดำริ จำนวน 89 โครงการ
ช่วยเหลือพื้นที่เพาะปลูก 87,880 ไร่
โครงการชลประทานขนาดเล็กปกติมี จำนวน 103 โครงการ
ช่วยเหลือพื้นที่เพาะปลูก 89,583 ไร่
และยังมีงานศูนย์บริการเกาตรกรเคลื่อนที่อีก จำนวน 680 งาน

ประโยชน์ที่ได้รับ

โครงการชลประทานสกลนคร ได้ดำเนินการจัดตั้งกลุ่มผู้ใช้น้ำชลประทาน เพื่อให้การใช้น้ำชลประทานเกิดประโยชน์สูงสุด และการบริหารจัดการน้ำอย่างมีประสิทธิภาพ โดยแบ่งกลุ่มจำนวนองค์กรเกษตรกรผู้ใช้น้ำตามประเภทได้ดังนี้.

  1. สมาคมผู้ใช้น้ำชลประทาน จำนวน 5 สมาคม มีสมาชิก 545 ราย พื้นที่ 20,350 ไร่
  2. กลุ่มบริหารการใช้น้ำชลประทาน จำนวน 3 กลุ่ม มีสมาชิก 292 ราย พื้นที่ 3,720 ไร่
  3. กลุ่มผู้ใช้น้ำชลประทาน จำนวน 405 กลุ่ม มีสมาชิก 1,238 ราย พื้นที่ 14,632 ไร่
ประสิทธิภาพของการส่งน้ำและบำรุงรักษา

โครงสร้างระบบส่งน้ำและระบายน้ำ ระบบส่งน้ำโดยทั่วไปของโครงการยังอยู่ในเกณฑ์ค่อนข้างต่ำ เนื่องจากระบบส่งน้ำส่วนใหญ่ ก่อสร้างมานานหลายปี ทำให้อัตราการรั่วซึมการสูญเสียน้ำค่อนข้างสูง ตลอดจนทั้งสภาพดินในแถบนี้เป็นดินร่วนปนทรายทำให้การสูญเสียน้ำมีมากยิ่งขึ้น สภาพและการใช้น้ำโดยทั่วไป ปริมาณน้ำที่เก็บกักไว้จากอ่างเก็บน้ำของโครงการฯ จะใช้เพื่อสนองความต้องการขั้นพื้นฐาน 4 ประการ คือ

  1. เป็นน้ำชลประทานเพื่อช่วยการเพาะปลูกในฤดูฝนสำหรับนาข้าว และการเพาะปลูกในฤดูแล้ง
  2. ใช้สำหรับการอุปโภค - บริโภค
  3. ใช้สำหรับเลี้ยงสัตว์
  4. ใช้สำหรับการประมง
ปัญหาของโครงการ

  1. ปัญหาด้านวิศวกรรม
    ในสภาพปัจจุบันหัวงานบางแห่งได้ก่อสร้างมานาน ทำให้สภาพบริเวณที่ทำการ และสิ่งปลูกสร้างในเขตหัวงานโครงการต่าง ๆ มีสภาพชำรุดทรุดโทรม ซึ่งขาดงบประมาณในด้านปรับปรุงซ่อมแซม โดยเฉพาะอย่างยิ่งถนนเข้าหัวงาน สะพานไม้ข้ามคลอง บ้านพักและรั้วรอบบริเวณโครงการฯ

  2. ปัญหาด้านยานพาหนะและการสื่อสาร
    ฝ่ายส่งน้ำและบำรุงรักษาแต่ละแห่งมีพื้นที่และขอบเขตรับผิดชอบมาก ยังขาดเครื่องมือสื่อสารในการติดต่อส่งข่าวสารและยานพาหนะในการเดินทางปฏิบัติภารกิจต่างๆ ซึ่งแต่ละที่อยู่ห่างกันมาก ทำให้การปฏิบัติงาน และการประสานงานต่าง ๆ ไม่สะดวกรวดเร็วและทั่วถึงเท่าที่ควร

  3. ปัญหาด้านการเกษตร
    1. เกษตรกรยังขาดความรู้และความเข้าใจในการทำงานแบบเป็นระบบหมู่คณะ
    2. เกษตรกรยังขาดความมั่นใจในการที่จะเลือกเพาะปลูกพืชให้เหมาะสมในแต่ละฤดูกาล
    3. เกษตรกรยังขาดความเข้าใจเกี่ยวกับการตลาด และปัญหาที่ไม่สามารถขายผลผลิตได้ในราคาดีและไม่มีตลาดรองรับ
    4. ระบบส่งน้ำยังไม่สมบรูณ์ ซึ่งอาจเกิดจากเกษตรกรยังไม่เข้าใจระบบส่งน้ำในด้านการใช้งาน หรือมีการทำลายอาคารชลประทานต่าง ๆ ทำให้เกิดความเสียหาย และเป็นอุปสรรคแก่การกระจายน้ำเข้าสู่แปลงเพาะปลูก ประกอบกับระบบส่งน้ำที่มีอยู่ในปัจจุบันตามอ่างเก็บน้ำต่าง ๆ ได้ก่อสร้างมาเป็นเวลานานสภาพเสื่อมโทรมถึงแม้จะทำการซ่อมแซมอยู่เป็นประจำปี แต่ก็เป็นเพียงให้สามารถใช้งานได้เท่านั้น ไม่ถึงเกณฑ์ที่จะยกประสิทธิภาพสูงขึ้นได้อีก ทั้งขาดระบบคูส่งน้ำที่จะกระจายน้ำให้เข้าสู่แปลงนาได้อย่างทั่วถึงโดยสม่ำเสมอ